مزرعه عشق
وبلاگ شخصی عبدالحکیم رحیمی مزرعه شیخ 
قالب وبلاگ

يكي از بناهاي باشكوه و باستاني عهد تيموري كه در اوايل قرن نهم هـ.ق بنا شده، مسجد گوهرشاد است. اين بناي تاريخي در جنوب حرم مطهر رضوي قرار دارد و به رواق‌‌هاي دار السياده و دار الحفاظ متصل است. اين مسجد به دستور بانو گوهرشاد، دختر امير غياث الدين ترخان، از امراي جغتايي، همسر شاهرخ تيموري در سال 821 هـ.ق توسط معمار معروف ايراني، قوام الدين شيرازي، با به‌كارگيري سبك معماري دوران تيموري ساخته شد.
كاشي‌كاري مسجد، نمونه‌اي از شاهكارهاي عهد تيموري است. طاق‌‌هاي گنبدي شكل مسجد و مناره‌‌هاي آن با ويژگي و تزيينات خاص و با استفاده از سبك مقرنس، همچنين نقوش و خطوط ديواري بر روي زمينة‌ گچي و معرق‌كاري ممتاز عصر تيموري، جلوه‌‌هاي بي‌نظيري را به نمايش گذاشته است. اين بناي باستاني، نمونة كامل و برجستة هنر ايراني به شمار مي‌رود كه تمام خصوصيات و ويژگي‌‌هاي معماري سنتي در آن به‌كار رفته است. به‌ويژه ايوان جنوبي مسجد به نام ايوان مقصوره، با حدود 500 متر مربع مساحت، 37 متر طول و 5/25 متر ارتفاع، از باشكوه‌ترين ايوان‌‌هاي مسجد است.
ضلع‌هاي مسجد، همه با كاشي‌‌هاي معرق نفيس آراسته شده و در تمام ديوارها و غرفه‌‌هاي آن اسماء الله و آيات قرآن و احاديثي كه بعضي مربوط به مسجد است، وجود دارد.
كتيبه ممتاز و تاريخي بايسنقر (فرزند گوهرشاد) كه از بهترين ثلث‌نويسان عهد تيموري بوده، با زيباترين خطوط ثلث بر پيشاني ايوان مقصوره خودنمايي مي‌كند و تاريخ بناي مسجد بر كاشي معرق، در اين كتيبه به چشم مي‌خورد.
محراب، يك پارچه از سنگ مرمر با تزيينات و كنده‌كاري و كتيبه‌اي در ميان مقرنس‌كاري‌‌هاي آن، نمايانگر هنر آن دوران است.
منبر صاحب الزمان (عجل الله تعالي فرجه الشريف) واقع در كنار محراب ايوان مقصوره، از لحاظ قدمت حائز اهميت است. اين منبر نفيس، از چوب گردو و گلابي با شيوة منبت‌كاري بدون به كار رفتن ميخ در آن، به دست پر توان استاد محمد نجار خراساني، منبت كار معروف عصر فتحعلي شاه قاجار ساخته شده است. منبر صاحب الزمان (عجل الله تعالي فرجه الشريف) در سال 1325 هـ.ش توسط مرحوم استاد حيدر نيكنام گلپايگاني مرمت شد.
گنبد رفيع مسجد بر فراز ايوان مقصوره، بر عظمت اين بنا افزوده است. ارتفاع گنبد حدود 41 متر و فضاي خالي بين دو پوشش گنبد، 10 متر است. سطح خارجي آن با آجر لعاب‌دار و يك كتيبه با خط كوفي تزيين شده است. در دو طرف اين ايوان، دو مناره هر كدام به ارتفاع 43 متر از كف مسجد ساخته شده و داراي كتيبه‌‌هايي چند است.
مسجد گوهرشاد صحني به وسعت 2800 متر مربع دارد و زيربناي آن 9400 متر مربع است. بناي مسجد شامل 8 ايوان بزرگ و هفت شبستان است. گنبد خانه پشت ايوان مقصوره، با شبستان‌‌هاي يك طبقه، بخش‌‌هاي مختلف مسجد را به هم ربط مي‌دهد. ايوان جنوبي، ايوان مقصوره نام دارد و ايوان شمالي، معروف به ايوان دار السياده است. ايوان شرقي، ايوان اعتكاف ناميده مي‌شود و ايوان غربي، ايوان شيخ بهاء الدين نامگذاري شده است.
نام بانو گوهرشاد، باني مسجد، در ايوان شمالي مسجد (ايوان دار السياده) بر كاشي معرق به رنگ زرد و خط ثلث نوشته شده است. اين ايوان با معرق‌كاري زيبايي تزيين شده و بر سر در ورودي آن به رواق دار السياده، پنجره‌اي نقره از آثار عهد قاجاريه نصب شده است.
دو ايوان شرقي و غربي مسجد گوهرشاد، با معرق‌كاري ممتاز و كتيبه‌‌هايي به خط ثلث، مسجد را به رواق امام خميني (قدس سره) و بست شيخ بهاء الدين مرتبط مي‌كند. اين مسجد در طول زمان بر اثر عوامل طيبعي و انساني صدمات زيادي ديده است؛ از جمله در زمين لرزه سال 1084 هـ.ق، ايوان مقصوره صدماتي ديد كه مورد بازسازي قرار گرفت. مرمت‌‌هاي ديگر مسجد پس از گلوله باران روس‌‌ها در سال 1330 هـ.ق بود كه به صدمه ديدن گنبد و ايوان‌‌هاي مسجد انجاميد. گنبد و ايوان مقصوره و ايوان‌‌هاي شرقي و غربي مسجد در سال 1339 هـ.ق مورد بازسازي اساسي قرار گرفت.

سردرها
سردرها براي شكل دادن به مجموعه بارگاه منور امام (عليه السلام) طراحي شده‌اند. در سه ورودي از خيابان‌‌هاي شيرازي، نواب صفوي و طبرسي، سردرهايي با زيربناي بيش از 70 هزار متر مربع احداث شده است.
سردر شيرازي
سردر شيرازي، در مسير ورود زائران از خيابان شيرازي واقع شده و با 24625 متر مربع مساحت و 25492 متر مربع زيربنا، در غرب اماكن متبركه ساخته شده است.
سردر نواب صفوي
اين سردر، در مسير ورود زائران از خيابان نواب صفوي واقع شده است. 16164 متر مربع مساحت، 16850 متر مربع زيربنا دارد و در شرق اماكن متبركه واقع شده است.
سردر طبرسي
سردر طبرسي، در مسير ورود زائران از خيابان طبرسي و در شمال اماكن متبركه و روضه منوره واقع شده است و 26923 متر مربع مساحت و 27715 متر مربع زيربنا دارد

[ چهارشنبه بیست و یکم تیر 1391 ] [ 8:42 ] [ حیکم رحیمی ] [ ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

اینجانب عبدالحکیم رحیمی مزرعه شیخ از اهالی روستای دور افتاده ای در خراسان رضوی تحت عنوان مزرعه شیخ هستم متولد سال 1364 در خانواده ای ضعیف و روستایی در همین روستا دوره ابتدایی را در خودروستا گذراندم و برای ادامه تحصیل در مقطع راهنمایی به روستای سده در 8کیلومتری رفته و دوره راهنمایی و دبیرستان را در سده با نمره بالا به اتمام رساندم (البته سال دوم و سوم راهنمایی را در روستای خلیل آباد در 15 کیلومتری مزرعه شیخ گذزانده ام )بعد برای ادامه تحصیل در دوره پیش دانشگاهی راهی شهرستان خواف شدم بعد از اتمام تحصیل و شرکت درکنکور وراد دانشگاه فردوسی مشهد شده و در رشته تاریخ و با معدل الف فارغ التحصیل شده ام
از همه عزیزانی که هر از چند گاهی به من سر میزنند عاجزانه خواهشمندم که با پیشنهادها ی سازنده و انتقاد های بجای خود حقیر را در امر شناساندن تمدن کهن ایران به ایرانیان و خود باوری مردم این سرزمین مرا یاری دهند
دوستدار ایران ایرانی
امکانات وب